Oferty skierowane są do studentów/doktorantów (nauki humanistyczne) z całej Polski, gotowych do prowadzenia samodzielnej pracy badawczej w oparciu o archiwa. Od kandydatów wymagamy znajomości perspektywy gender w badaniach oraz dobrej znajomości języka angielskiego.
Biegły niemiecki. Kontekst Żydów niemieckojęzycznych (XIX/XX w.).
Biegły rosyjski. Kontekst Żydów w Cesarstwie Rosyjskim i ZSRR (1880–1939).
Biegły hebrajski/jidysz Rytuały oczyszczania (nidda) Kontekst Żydów w Europie Środkowo-Wschodniej.
Międzynarodowa konferencja Underprivileged Bodies: Marginality and Minority in Europe, 1850–1939 zaprasza badaczy i badaczki do wspólnej refleksji nad tym, jak w Europie przełomu XIX i XX wieku postrzegano, klasyfikowano i regulowano ciała mniejszości i grup marginalizowanych. To świetna okazja, by zaprezentować własne badania i dołączyć do interdyscyplinarnej dyskusji o historii, kulturze i społeczeństwie.
MAMY NOWĄ OSOBĘ W ZESPOLE!
Witamy w naszym zespole dr Binyamina (Zsombora) Hunyadiego!
OPOWIADAMY O NASZYM PROJEKCIE W PODCAŚCIE
Rozmowa o naszym projekcie z dr Tomaszem Dudą w ramach podcastu Katedry Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego Żydzi i inni Polacy "Odcinek 22. Dyskursy o ciele - gościni dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała" jest już do odsłuchania na spotify i w
apple podcasts.
Plakat wykładu w JCC Kraków
OPOWIADAMY O NASZYM PROJEKCIE W JCC W KRAKOWIE
25 listopada Anna Kałużna i Zuzanna Kołodziejska-Smagała jadą do Krakowa na przełożoną z czerwca rozmowę o naszym projekcie w JCC Kraków!
Es gejt mir op wi a conwejtik albo cielesne splątanie, czyli jak badać żydowskie dyskursy o chorobie i ciele.
WYKŁADAMY NA ŻYDOWSKIM UNIWERSYTECIE OTWARTYM
26 listopada 2025 Zuzanna Kołodziejska-Smagała opowie o żydowskiej aktywności fizycznej na przełomie XIX i XX wieku
3 grudnia 2025 Zuzanna Kołodziejska-Smagała opowie o higienie i medycynie w żydowskim dyskursie eksperckim na początku XX wieku
3 grudnia 2025 Karol Jóźwiak opowie o ciele jako medium w polsko-żydowskiej kulturze wizualnej międzywojnia
10 grudnia 2025 Justyna Lisak opowie o różnych wymiarach cielesności w młodzieńczych pamiętnikach Hermana Abrahama
A 28 stycznia 2026 Joanna Degler opowie o ciele w gazetach matrymonialnych przed II wojną światową
W sierpniu Joanna Degler była w Wilnie na kwerendzie skąd przywiozła bardzo ciekawe materiały, a kilka miesięcy wcześniej, w kwietniu, Justyna Lisak odbyła kwerendę w Wiedniu. Poniżej szczegółowe opisy ich doświadczeń.
Cielesność w Jerozolimie Północy. Badania archiwalne w Wilnie
Litewskie Państwowe Archiwum Historyczne
W sierpniu 2025 r. Joanna Degler prowadziła badania w Wilnie w ramach projektu Dyskursy o ciele w kulturze żydowskiej na ziemiach polskich w latach 1880-1918. Nieprzypadkowo wybrała właśnie to miejsce – przed II wojną światową Wilno uchodziło za jedno z najważniejszych centrów żydowskiego życia intelektualnego i kulturalnego w Europie. Nazywane często „Jerozolimą Północy”, było przestrzenią spotkania tradycji religijnej, intensywnego życia politycznego, a także nowoczesnych idei społecznych i kulturalnych. W mieście działały renomowane szkoły i jesziwy, rozwijała się prasa i literatura jidysz, funkcjonowały teatry, biblioteki oraz liczne stowarzyszenia, które kształtowały codzienność i tożsamość tamtejszej społeczności.
Makami - strona tytułowa
W Litewskim Państwowym Archiwum Historycznym zachowało się bogactwo dokumentów odzwierciedlających ten świat – od sprawozdań stowarzyszeń, przez akta medyczne, aż po materiały związane z działalnością władz miejskich. Joanna Degler koncentrowała się na źródłach ukazujących zagadnienia cielesności i zdrowia w żydowskim Wilnie. Jej badania obejmowały m.in. dokumenty o organizacjach sportowych, teksty dotyczące higieny i profilaktyki zdrowotnej, a także archiwalia związane z prostytucją – zjawiskiem obecnym w dyskursie społecznym i medycznym pierwszej połowy XX wieku.
Zebrany materiał rzuca nowe światło na to, jak postrzegano i dyskutowano kwestie cielesne w żydowskiej społeczności Wilna – od troski o zdrowie publiczne i kulturę fizyczną, po refleksję nad moralnością i granicami norm społecznych. To także okazja, by lepiej zrozumieć, jak w wielokulturowym mieście kształtowały się wyobrażenia o ciele i cielesności w szerszym kontekście.
Kwerenda archiwalna i biblioteczna w austriackiej stolicy
Justyna Lisak w Wiener Stadt- und Landesarchiv
W kwietniu bieżącego roku miałam przyjemność odbyć kwerendę archiwalną i biblioteczną w pięknym Wiedniu. Moja wyprawa była częścią prowadzonych badań nad dyskursami o ciele w kulturze żydowskiej na ziemiach zaboru austriackiego. Przypomnę, iż w naszym projekcie zajmuję się kontekstem języka i kultury niemieckojęzycznej. Wyjazd kwerendalny do cesarskiego miasta realizowałam przede wszystkim z nadzieją odnalezienia w centralnych archiwach monarchii Austro-Węgierskiej materiałów dotyczących administracji lokalnej w obrębie monarchii, zwłaszcza w Galicji. Przy tej okazji miałam także po raz pierwszy możliwość, nie tylko by dowiedzieć się, ale i doświadczyć na własnej skórze, jak działa austriacka biurokracja w kwestii korzystania z wyżej wymienionych instytucji. Wśród odwiedzonych przeze mnie placówek znalazły się m.in. Haus-, Hof- und Staatsarchiv (archiwum państwowe i dworskie), Kriegsarchiv (archiwum wojenne), Allgemeines Verwaltungs-, Finanz- und Hofkammerarchiv (Ogólne Archiwum Administracyjne/Archiwum Spraw Wewnętrznych), Wiener Stadt- und Landesarchiv(Wiedeńskie Archiwum Miejskie i Krajowe) czy też Archiv der Israelitischen Kultusgemeinde Wien (Archiwum Izraelickiej Gminy Wyznaniowej w Wiedniu).
Austriacka Biblioteka Narodowa (Österreichische Nationalbibliothek).
Kwerendę archiwalną rozszerzyłam także o kwerendę biblioteczną – szczególną przyjemność w tym względzie stanowiła dla mnie praca w Austriackiej Bibliotece Narodowej (Österreichische Nationalbibliothek). Imponujący gmach biblioteki, wyposażony w przestronną, trzypiętrową czytelnię, przyciąga rzesze odwiedzających – od studentów i badaczy po turystów. Dzięki wizytom w tej placówce uzyskałam dostęp do cennej literatury przedmiotowej w języku niemieckim, dotyczącej analizowanych przeze mnie zagadnień, takich jak ciało i zdrowie w kontekście I wojny światowej.
Ponieważ nie samą pracą żyje doktorant, podczas pobytu badawczego udało mi się również zanurzyć w bogactwie wiedeńskiej – a zarazem habsburskiej – historii i kultury. Niezmiernie cieszy mnie, że podczas mojego trzytygodniowego pobytu udało mi się odwiedzić muzea, których nie miałam okazji zobaczyć podczas wcześniejszych prywatnych wizyt w Wiedniu – takie jak wspaniałe Muzeum Literatury czy muzea-domy wybitnych postaci związanych z miastem, takich jak Freud czy Beethoven.
Jako wielka entuzjastka sztuki funeralnej nie mogłam sobie również odmówić wizyty na dwóch legendarnych wiedeńskich nekropoliach: Zentraler Friedhof (Cmentarz centralny – drugi największy cmentarz w Europie) oraz Friedhof der Namenlosen (Cmentarz bezimiennych). Swoją kwerendę stolicy nad Dunajem będę z pewnością wspominać z wielkim sentymentem. Bardzo się cieszę, że mój udział w projekcie Dyskursy o ciele w kulturze żydowskiej na ziemiach polskich w latach 1880–1939 pozwolił mi przeżyć wspaniałą przygodę, jaką była moja podróż do Wiednia, a także poszerzyć moje wciąż stosunkowo skromne doświadczenie w zakresie pracy badawczej w archiwum.
U NAS ZMIANY!
Dr hab. Mariusz Kałczewiak opuścił 31 lipca nasz zespół, ale skończy swoje zaplanowane zadania - napisze artykuł i opracuje wybrane teksty do antologii. A od października będziemy mieć nowego członka zespołu. Planujemy rozszerzenie naszego grona o jeszcze inne osoby.
Szczegóły wkrótce.
Anna i Zuzanna
OPOWIADAMY O NASZYM PROJEKCIE W JCC W WARSZAWIE
10.06 o godzinie 1800 w JCC w Warszawie odbędzie się nasz wykład pt: Interseksualizm, androginy i inne sprawy cielesne w żydowskich dyskursach eksperckich początku XX wieku. Z dumą pragniemy poinformować, że przeprowadzimy go w składzie: Anna Kałużna i Zuzanna Kołodziejska-Smagała. Będziemy prezentować wyniki naszego projektu. Wydarzenie możecie znaleźć na stronie JCC Warszawa.
Israel Frenkel, Der hojz doktor, Ejces cu hitn di gezunthajt un higienisze mitlen gegn krankhajtn, Warsze 1895
OPOWIEMY O NASZYM PROJEKCIE RÓWNIEŻ W JCC W KRAKOWIE
Spotkanie w JCC w Krakowie pt: „Es gejt mir op wi a conwejtik” albo cielesne splątanie, czyli jak badać żydowskie dyskursy o chorobie i ciele, pierwotnie zapowiedziane na 12.06.2025 r. zostało przeniesione i odbędzie się wczesną jesienią. Ponownie z wielką dumą informujemy, że my, Zuzanna Kołodziejska-Smagała i Anna Kałużna będziemy tam opowiadać o naszym projekcie i jego dotychczasowych wynikach.
15 listopada ruszyła nasza sieć Body Research Network gromadząca osoby zajmujące się badaniami nad ciałem w różnych aspektach i dyscyplinach humanistycznych.
Spotkanie sieci odbędzie się 30 stycznia 2025 r. o 3:00 po południu. Wystąpi na nim dr Sarah Wobick-Segev z Universität Hamburg, Fakultät für Geisteswissenschaften. Prelegentka wygłosi referat pt: The Praying Body: The Jewish Woman’s Body in 19th-century Prayer Books. Zainteresowanych prosimy o kontakt mailowy.
MAMY NOWĄ OSOBĘ W ZESPOLE!
Dr hab. Karol Jóźwiak, który jest historykiem sztuki i kulturoznawcą będzie analizował źródła wizualne w naszym projekcie.
Stay tuned!
PREZENTUJEMY CZĘŚCIOWE WYNIKI PROJEKTU
18 grudnia 2024 r. o 1930 dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała będzie mówić o częściowych efektach projektu na 56th Annual Conference of the Association for Jewish Studies.
